Geen mosselkwekerij op strand van Sangatte

Er komt dan toch geen mosselkwekerij op het strand van Sangatte. De inwoners van het familiebadplaatsje bij Calais hadden een jaar lang actie gevoerd tegen plannen in die richting. De toelating voor het inrichten van de mosselkwekerij werd donderdag door de administratie in Rijsel ingetrokken. De inwoners vierden gisteravond dan ook hun overwinning en het feit dat het strand van Sangatte een familiestek blijft voor de burgers van de gemeente en enkele schaarse toeristen.

Il n’y aura pas d’élevage de moules à Sangatte

L’arrêté préfectoral autorisant l’implantation de moulières à Sangatte a été annulé hier par le tribunal administratif de Lille. Habitants de Sangatte, élus et usagers de la plage ont marqué leur victoire par un grand rassemblement, hier soir. Chez les mytiliculteurs, on attend que l’État propose un autre site. Le 4 avril 2006, la préfecture du Pas-de-Calais signe un arrêté autorisant deux mytiliculteurs normands à implanter des moulières sur la plage de Sangatte, près de Calais. « Les autorisations ont été délivrées au terme d’une procédure irrégulière (…). On vous propose de retenir ce moyen pour annuler l’arrêté », estimait, il y a quinze jours, le commissaire du gouvernement du tribunal administratif où le recours des villes de Sangatte et de Calais contre le très contesté arrêté était examiné. Mis en délibéré, le jugement a été rendu mercredi. Les trois arrêtés du préfet ont été annulés ainsi que les trois référés des exploitants normands. L’État devra également verser 1 500 E d’indemnités aux communes de Calais et de Sangatte. Hier soir, habitants, usagers de la plage et élus se sont retrouvés près de la mairie pour fêter leur victoire. Les pancartes s’opposant à l’implantation des pieux, partie intégrante du décor sangattois depuis un an, y ont été brûlées. « Un geste symbolique qui marque la fin d’une histoire », explique le coordinateur de la fédération Non aux moulières, créée il y a un an. « Ce soir, nous poussons le cri de la victoire. Après un an de bataille, nous avons gagné. La plage restera à usage familial et sportif. » Pour le maire, le soulagement est évident. « Maintenant, nous devons prouver que notre commune est une vraie station balnéaire. Il faut continuer à travailler tous ensemble pour développer les atouts touristiques de Sangatte. » Chez les Monbrun, les mytiliculteurs, on attend l’ordonnance. « Nous avons fait de gros investissements. Ce que nous voulons maintenant, c’est travailler. Nous attendons que l’État nous propose un autre site. N’importe où tant que nous pourrons travailler dans la sérénité. » Prochain rendez-vous le 16 septembre avec la grande fête de la plage, sur laquelle les 22 500 pieux ne seront jamais plantés. •

Musselboot 1 in de vaart

In Oostende is zaterdag officieel het eerste Belgische mosselvaartuig in de vaart gebracht. Het schip kreeg de toepasselijke naam "Musselboot 1". Het schip is eigendom van de Stichting Duurzame Visserijontwikkeling. Die stichting is begonnen met vier concessies voor mosselkweek voor onze kust. Ze doet dat in het kader van de geleidelijke omschakeling van de Belgische vissersvloot van de gewone visserij naar de commerciële kweek van vis en schelpdieren. De Stichting werd drie jaar geleden in het leven geroepen. Ze wordt gefinancierd met de middelen die de sector uitspaart doordat de visserij een forfaitaire RSZ-vergoeding betaalt. De bedoeling is dat met het geld economische en ecologische projecten worden ondersteund die bijdragen tot de duurzaamheid van de visserij.

Nieuwe hangmosselen vroeger dan de nieuwe haring

Dit jaar is het de eerste keer dat mosselen eerder op de markt verschijnen dan de nieuwe haring. Het gaat om de hangmossel Neeltje Jans, de "Rolls Royce onder de mosselen". Viskwekerij Neeltje Jans is op dit moment de grootste producent van hangcultuurmosselen in de Oosterschelde. Deze mosselen worden gekweekt aan touwen (kousen genaamd) die vrij hangen in het water. De mosselen zijn zandvrij en altijd eerder in het seizoen op gewicht dan de bodemcultuurmosselen. Meestal is dat half juni, maar de mosselen zijn dit jaar vroeger dan ooit door de zachte weersomstandigheden van de laatste weken. De opening van het mosselseizoen vindt zaterdag plaats in het Noord-Brabantse Drimmelen. Dit weekend verschijnen de hangcultuurmosselen ook in de betere restaurants aan onze kust. De nieuwe haring wordt pas volgende week gepresenteerd op de traditionele Scheveningse vlaggetjesdag.

Proef mosselzaad kweken op nylon net

De vraag naar mossels is groot. Het tekort aan natuurlijk mosselzaad is echter chronisch. Mosselproducent Koninklijke Prins en Dingemanse probeert minder afhankelijk te worden van de grillen van de natuur en de medewerking van de milieubeweging. De proeven met een invanginstallatie zijn veelbelovend. Met dank aan Aristoteles. Met de nodige stuurmanskunst manoeuvreert de schipper van de WR10 zijn mosselkotter naast een zwarte buis die in het water van het Malzwin ligt, even buiten de haven van Den Helder. Twee kranen aan boord van het schip grijpen de 100 meter lange buis en tillen hem uit het water. Onder het gevaarte hangt een nylon net van 3 meter.

Zwarte spikkeltjes

Met het blote oog is alleen een groene deken van zeewier en algen te zien. Aquacultuurspecialist Ronald de Vos neemt echter meer waar. „Goede vooruitzichten”, concludeert hij. „Zie je deze kleine, zwarte spikkeltjes? Dat zijn mosselzaadjes.” En inderdaad, op het net krioelt het van de kleine zaadjes, amper met het blote oog waar te nemen. „Uiteindelijk groeien de mazen helemaal dicht met kleine babymossels.” De buizen en netten maken deel uit van de zogeheten mosselzaadinvanginstallaties (mzi), eigendom van mosselproducent Koninklijke Prins en Dingemanse (P&D) uit Yerseke. De proef met de netten is min of meer uit nood geboren. „Er is een chronisch tekort aan mosselzaad”, aldus De Vos, die verantwoordelijk is voor de installaties.
Hij wijst op twee oorzaken. Aan de ene kant speelt een laag kweekrendement de mosselkwekers parten. Zo kan een beetje storm zomaar een deel van de voorraad wegspoelen. Verder is er sprake van een „hoge voedselreservering voor natuurdoeleinden.” Oftewel, de milieubeweging steekt een stokje voor het onbeperkt vissen in de Waddenzee. Als bioloog zit De Vos op het eerste gezicht in het hol van de leeuw. „Ik ben een van de eerste biologen in dienst van een mosselkwekerij.” De Vos is als bedenker van de mzi sinds de start in 2002 bij het project betrokken, destijds als medeweker van onderzoeksinstituut TNO. Sinds vorig jaar zit hij bij P&D, al is zijn werk niet verandert. Al die jaren is de vraag: Hoe kunnen we minder afhankelijk zijn van de grillen van de natuur?

MZI

Een mzi geeft een voorlopig antwoord. „Met een mzi vang je niets, je biedt iets aan. We maken gebruik van de natuurlijke neiging van larven om zich te hechten”, aldus de bioloog. „Op het net groeien de larven uit tot mosselzaad. Vervolgens kunnen we oogsten. Een soort bek zakt dan aan weerszijden langs de buis, waarna borstels langs het net schrapen. Door de juiste hoek te kiezen, valt alleen het zaad naar beneden en blijven de larven zitten. Het zaad wordt opgevangen en in het schip gepompt. Vervolgens worden de babymossels uitgestrooid over andere percelen, waar ze volledig tot wasdom kunnen komen. De totale cyclus duurt ongeveer twee tot drie jaar.” Sinds januari van dit jaar bezit P&D een schip dat speciaal voor de mzi is aangepast. De WR10 Johan Prins is een traditionele mosselkotter, maar op het dek staan twee kranen en een oogstmachine. Zogeheten spudpalen zorgen ervoor dat het schip tijdens inspectie en oogst op een plek blijft liggen. Ook is de voortstuwing aangepast. De motor stuwt het water naar onderen, om te voorkomen dat de stroming larven van de netten blaast.
Begon de proef met zes buizen, inmiddels liggen er zestig verankerd in het Malzwin, de grens tussen Waddenzee en Noordzee. P&D heeft een vergunning voor april tot en met oktober van elk jaar, in de winterperiode krijgen de buizen noodgedwongen een plekje in de haven van Den Oever. Het mosselbedrijf uit Yerseke krijgt subsidie van het ministerie, maar moet zelf „ook fors in de buidel tasten.” De resultaten zijn echter hoopvol. De Vos verwacht voor dit jaar een oogst van 1,8 tot 2 miljoen kilo mosselzaad. Ter vergelijking: de mosselvissers mogen in 2007 maximaal 20,4 miljoen kilo uit de vrije natuur opvissen. „Voor P&D levert de mzi dit jaar al meer dan het eigen quotum.” De Vos merkt dat er veel belangstelling is voor de gepatenteerde installatie. De bedenker van het systeem krijgt veel vragen uit Scandinavië, Ierland en Duitsland. Hij relativeert zijn bijdrage. „Het idee gaat terug tot de Griekse filosoof Artistoteles. Toen probeerden ze al schelpdieren aan touwtjes te krijgen. Het belang van dit systeem groeit naarmate de beperkingen toenemen.”